Slaap u slank

Hoe minder of slechter u slaapt, des te dikker u wordt. Dat komt omdat slaapgebrek invloed heeft op twee bij eetlust betrokken hormonen. Het advies luidt dan ook: zorg dat u voldoende kwaliteitsnachtrust krijgt.

Slaapgebrek ís al geen pretje, maar nu blijkt dat u er ook nog eens dikker van wordt. Dat concluderen onderzoekers van de universiteiten van Stanford en Wisconsin in het tijdschrift Public Library of Science (december 2004).

Emmanuel Mignot en collega's bestudeerden het slaappatroon van ruim duizend vrijwilligers, die sinds 1989 gevolgd worden in de zogeheten Wisconsin Sleep Cohort Study. Eens in de vier jaar brengen deze vrijwilligers een nachtje in het laboratorium door, waar onder meer een paar buisjes bloed worden afgenomen, en hun nachtelijke e.e.g. wordt geregistreerd. Bovendien vullen de proefpersonen elke vier jaar een vragenlijst in over hun slaapgewoontes, en houden geregeld een slaapdagboekje bij.

Een te korte of gestoorde nachtrust blijkt nu de hormoonspiegels te beïnvloeden van twee bij de eetlust betrokken hormonen, ghreline en leptine. Of de slaap te kort is, is echter een zeer persoonlijk gegeven. Sommige mensen hebben effectief minder slaap nodig. De hormonen zijn in werking elkaars tegenpolen. Ghreline, afgescheiden in de maag, wekt de eetlust op. Het door vetcellen geproduceerde hormoon leptine dooft het hongergevoel na een goede maaltijd juist uit. Het groeihormoon somatotropine, dat vooral tijdens de diepslaap wordt aangemaakt, is dan weer belangrijk voor de verwerking van voedingstoffen: het metabolisme. In een 4D-Comfort waterbed bereikt u gemakkelijker de diepslaap en deze wordt ook beter volgehouden. Op deze manier helpt een 4D-Comfort waterbed bij het slank worden of slank blijven.

Een te kort nachtje slaap blijkt het subtiele evenwicht tussen beide hormonen danig in de war te schoppen. De onderzoekers vergeleken de hormoonspiegels van proefpersonen die nachten maakten van acht uur slaap met die van notoire kortslapers, die na vijf uur alweer uit de veren waren.

Churchill was een notoire kortslaper. Toeval?

De kortslapers hadden de volgende ochtend veel hogere concentraties van het eetlustopwekkende ghreline in hun bloed, tot zo'n 15%meer. Daarnaast maten de onderzoekers juist minder van het hongeronderdrukkende leptine, tot zo'n 15% minder. De kortslapers werden dus wakker met méér honger, die bovendien minder goed te stillen was.

Dat was ook te zien op de weegschaal. De onderzoekers bepaalden voor alle proefpersonen de zogeheten Body Mass Index of BMI, de wetenschappelijke maat voor zwaarlijvigheid. Bij kortslapers lag het BMI gemiddeld 3,6% hoger dan bij de langslapers. Voor een persoon met een lengte van 1 meter 74 en een gewicht van zeventig kilo komt dat overeen met een gewichtstoename van twee kilo.

Uit eerder onderzoek was al gebleken dat er een verband bestaat tussen de lengte van de nachtrust en de hongerhormonen ghreline en leptine, maar dat betrof kleinschalige studies in streng gecontroleerde laboratoriumomstandigheden. De onderzoekers benadrukken dat met de Wisconsin Sleep Cohort Study dit verband voor het eerst in een grote, langlopende steekproef onder de bevolking is vastgesteld.

Mignot ziet wel wat in slaaptherapie voor zwaarlijvige mensen. Volgens hem kan zwaarlijvigheid voorkomen en behandeld worden door middel van slaapadviezen.

De diepslaap en gewichtscontrole.

Daarnaast heeft onderzoek ook aangetoond dat het tijdens de diepslaap (fase 3 en vooral fase 4) het geproduceerde groeihormoon somatotropine, het metabolisme stimuleert en daardoor de aanmaak van lichaamsvet tegenwerkt. Het is dus zeker niet alleen de lengte van de slaap, maar ook de kwaliteit die voor een slankere lijn zorgt.

Andere studies gingen zelfs verder en toonden aan dat een gebrek aan diepslaap in de jeugd, een blijvende uitwerking kan hebben op het metabolisme en dus het gewicht gedurende het hele leven. Volwassenen die tijdens hun jeugd slecht geslapen hadden, bleken ook op latere leeftijd slechter vetten en voedingsstoffen om te kunnen zetten en waren dus merkbaar zwaarder.